Μεσαίωνας στα σύγχρονα «κάτεργα» του τουρισμού - Απειλές, ξύλο και τζάμπα δουλειά

Ρεπορτάζ: Ντίνα Καραμάνου 

Τους περισσότερους από 20 εκατομμύρια τουρίστες που περιμένουμε φέτος, θα υποδεχτούν οι σύγχρονοι σκλάβοι που δουλεύουν σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, τουριστικά γραφεία, εστιατόρια, καφετέριες.

Είναι εκείνοι που αμείβονται- σε δραματικά μεγάλο ποσοστό- με «φαγητό και στέγη».

ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΕΔΩ; Χάθηκε μια ζωή για ένα ευρώ....

- ΕΙΝΑΙ ΚΑΝΕΙΣ ΕΔΩ; -ΟΧΙ... - ΚΛΕΙΣΤΕ ΤΙΣ ΠΟΡΤΕΣ...

του Κώστα Βλουτή

Δημοσιογράφος, ειδικευμένος σε θέματα ΑμεΑ

kostas.vloutis@gmail.com

> Με πονάει, φίλε, αυτός ο θάνατος...

Τώρα που αποχαιρετούν το παλικάρι των 19 Μαΐων όσοι το αγάπησαν...

Τώρα που συρρικνώνεται η Ελλάδα από νιότη και μένουν όσοι από δαύτους έχουν δηλώσει  πως μπορούν να "συνεργαστούν ακόμη και με το διάβολο" προκειμένου να σωθεί η... Ελλάδα, αλλά, επιμελώς αποφεύγουν να μιλήσουν για τη σωτηρία του... Έλληνα που χάνεται για ένα ένα ευρώ...

- Είναι κανείς εδώ;

ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ; Το ελληνικό Δημόσιο "εισάγει" αλλοδαπούς εργαζόμενους!

 

Την ώρα που η ανεργία στη χώρα μας χτυπάει κόκκινο, οι ελληνικές δημόσιες υπηρεσίες αναζητούν εργατικό προσωπικό στο εξωτερικό! Τρεις υπουργοί, περιφερειάρχες, δήμοι και νομαρχίες, κινητοποιούνται για να εξασφαλίσουν άδειες εργασίας σε αλλοδαπούς, με το αιτιολογικό ότι δεν υπάρχουν Έλληνες εργαζόμενοι για να καλύψουν τις συγκεκριμένες θέσεις. Σε κάποιους νόμους για παράδειγμα οι αρμόδιοι δεν μπορούν να βρουν οδηγούς φορτηγών, βοηθητικό προσωπικό, σερβιτόρους και μάγειρες, προκειμένου να καλύψουν σχετικά αιτήματα ιδιωτών.

Όπως κάθε χρόνο έτσι και εφέτος, έστειλαν αιτήσεις εργασίας στις ελληνικές πρεσβείες προσφέροντας στους ενδιαφερόμενους άδεια διαμονής για εργασία. Οι αιτήσεις αυτές υποβάλλονται από εργοδότες στις εκάστοτε επιτροπές, οι οποίοι, όπως λένε, δυσκολεύονται να βρουν γηγενείς υπαλλήλους.

Έτσι, λοιπόν, οι περιφέρειες και οι Δήμοι, συνεργάζονται με τις πρεσβείες προκειμένου να ικανοποιήσουν διάφορες ανάγκες, αφού ψάχνουν να βρουν από οδηγό μουλαριών μέχρι μασέζ σιάτσου από την Κίνα, αλλά και μασέζ με ειδίκευση στο θεραπευτικό αγιουβερδικό μασάζ από τη Σρι Λάνκα. Επίσης, tattoo artist, μάγειρες ινδικής κουζίνας, μέχρι και οικιακούς βοηθούς. Ανάμεσα σε αυτούς, όμως, αναζητούν και ειδικότητες από κορεσμένα επαγγέλματα, όπως οδηγοί φορτηγών, την ώρα που Έλληνες οδηγοί με πολύχρονη εμπειρία αναζητούν μάταια μια θέση εργασίας στην ελληνική αγορά.

Η φιλοσοφική σκέψη του Albert Camus

του Νίκου Λυγερού.

Κάθε απλοϊκή προσέγγιση της απλότητας του έργου του Albert Camus καταρρέει εξ ορισμού, διότι δεν μπορεί ν’ αγγίξει το πρόγραμμά του, δηλαδή τη μελέτη του παράλογου. Ο Albert Camus δεν έγραψε μόνο λογοτεχνία. Δίχως τη φιλοσοφία του, η λογοτεχνία του θα ήταν παράλογη. Ενώ η αξία της προέρχεται από τη φιλοσοφία του παράλογου. Όταν έγραψε το Μύθο του Σισύφου, ο Albert Camus δεν ήξερε μόνο τι έκανε, ήξερε και για ποιο λόγο το έκανε. Για να δομήσει το σύστημά του, χρησιμοποίησε μία πολυπλευρική προσέγγιση. Έτσι το θεατρικό του, Η Παρεξήγηση αποτελεί το πρώτο στίγμα του συστήματός του. Δημιούργησε ένα τεχνητό πλαίσιο για να αναδείξει το γνωστικό πυρήνα, πράγμα το οποίο δύσκολα θα μπορούσε να πετύχει μέσα σ’ ένα ιστορικό πλαίσιο. Η Παρεξήγηση είναι ένα έργο καθαρό από κάθε άποψη, με την έννοια ότι δημιουργήθηκε για ένα και μόνο σκοπό. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν προετοιμάζει το έδαφος για το θεατρικό ανωτέρας τάξεως, Ο Καλιγούλας. Το τεχνητό προετοιμάζει την τεχνική, η οποία αποτελεί το υπόβαθρο της τέχνης. Η Παρεξήγηση δεν είναι φυσιολογική, δεν είναι όμως ούτε παράλογη. Εξετάζει κάθε λεπτομέρεια της διαδικασίας του παράλογου και αναλύει τα νοητικά σχήματα της αναγκαιότητας και της τυχαιότητας. Ενοχλεί τα κοινωνικά δεδομένα, διότι θέλει μόνο και μόνο ν’ αγγίξει το ανθρώπινο στοιχείο. Η δομή της Παρεξήγησης είναι απλή, όσο απλή είναι η δομή της ηθικής του Spinoza μέσω των φιλοσοφικών του θεωρημάτων.

Βίλχελμ Ράιχ: Άκου ανθρωπάκο

Σε φωνάζουν Ανθρωπάκο, Κοινό Άνθρωπο. Λένε πως χάραξε η εποχή σου, η «Εποχή του Κοινού Ανθρώπου».

Μα δεν είσαι συ που το λες, ανθρωπάκο. Το λένε εκείνοι, οι αντιπρόεδροι των μεγάλων εθνών, οι εργατοπατέρες, οι μετανιωμένοι γιοι των αστών, οι πολιτικοί και οι φιλόσοφοι. Σου προσφέρουν το μέλλον, μα δε ρωτούν για το παρελθόν σου.

Κι όμως, είσαι κληρονόμος ενός τρομερού παρελθόντος. Τούτη η κληρονομιά καίει στη χούφτα σου σα διαμάντι φλεγόμενο. Εγώ αυτό έχω να σου πω.

Ο γιατρός, ο τσαγκάρης, ο μηχανικός ή ο εκπαιδευτικός, για να προκόψουν στη δουλειά τους και να κερδίσουν το ψωμί τους, πρέπει να γνωρίζουν τις ελλείψεις τους. Εδώ και κάμποσες δεκαετίες παίρνεις παγκοσμίως τα ηνία στα χέρια σου. Το μέλλον της ανθρωπότητας θα εξαρτηθεί από τις σκέψεις και τις πράξεις σου. Όμως, οι δάσκαλοι κι οι αφέντες σου δε σου μιλάνε για τον τρόπο που σκέφτεσαι πραγματικά. Δε σου λένε ποιος είσαι στα αλήθεια. Κανένας δεν τολμά να σε φέρει αντιμέτωπο με τη μοναδική πραγματικότητα που έχει τη δύναμη να σε καταστήσει κύριο του πεπρωμένου σου. Είσαι «ελεύθερος» από μια άποψη μονάχα: ελεύθερος από την αυτοκριτική, που μπορεί να σε βοηθήσει να κουμαντάρεις τη ζωή σου.

Αν δεν μπορείς να είσαι ο εαυτός σου τι νόημα έχει να είσαι οποιοδήποτε άλλος;

Και οι περισσοτεροι απο μας θα συμφωνουσαν, ειναι ομως δυσκολοτερο απο οσο ακουγεται. Υπαρχουν τοσες μασκες που απαιτουν οι αλλοι να φορεσουμε για να καλυψουμε το αληθινο μας προσωπο, ωστε ορισμενοι ανθρωποι δεν αναγνωριζουν παντα τον εαυτο τους οταν τον βλεπουν γυμνο στον καθρεφτη. Και παρα πολλοι, δεν βρισκουν πορε τον εαυτο τους για να τον αγαπησουν.

Συνδεομαστε με τον κοσμο μεσα απο χιλιαδες κρυφα νηματα που δεν τα διακρινουμε. Υπαρχουν τα νηματα των προσδοκιων των αλλων κι εκεινα που κατασκευαζουμε εμεις απο ματαιοδοξια ή φοβο. Ο κοσμος ειναι ικανος να σε περιβαλει πολυ γρηγορα με ενα μυθο που μπορει να σε καλυψει σαν διχτυ κι αν δεν εχεις αρκετη ευκινησια για να απελευθερωθεις, μπορεις να περασεις ολοκληρη τη ζωη σου εκει μεσα.

Ενας συναδελφος μου περιεγραψε καποτε καποιον κοινο γνωστο μας, σαν 'εναν πολυ υπερηφανο ανθρωπο που ειχε χασει την εκτιμηση στον εαυτο του και εξαφανιστηκε απο προσωπου γης'. Ακομη και σημερα χαμογελαω οταν σκεφτομαι ποσο καλα εξηγησε ο συναδελφος το προβλημα που δημιουργειται οταν προσπαθεις να εισαι κατι διαφορετικο απο τον εαυτο σου. Δυστυχως, παρα πολλοι κανουν το λαθος να πιστευουν πως η επαρση θα τους δωσει την εκτιμηση που αναζητουν, οταν αυτο που τους χρειαζεται πραγματικα ειναι η ταπεινοφροσυνη.

Η Τσούλα η Κοινωνία (Ν. Λυγερός)

Η τσούλα η κοινωνία

Ν. Λυγερός

Η τσούλα η κοινωνία

συνεχίζει τα ίδια

λες κι όλος ο κόσμος

δεν είναι παρά ένα μπουρδέλο

όπου οι κανόνες

δεν αλλάζουν

γιατί είναι όλα σάπια

ακόμα και οι θεσμοί

που επέλεξε

για να καταπατήσει

τα δικαιώματά μας,

κι εσύ συνεχίζεις

να μιλάς για τη σπουδαία

κοινωνικοποίηση

που δεν είναι παρά

μια κανονικοποίηση

για να είμαστε

όλοι ίδιοι

άοσμοι μες τη βρώμα

κι έτσι θέλεις

να πετύχεις

τη ζωή σου

σε αφήνω λοιπόν

με τη τσούλα σου

την κοινωνία.

Ο ρόλος και η επίδραση των κοινωνικών δικτύων στη ζωή μας

Η Αγγλία δεν είχε ξαναδεί τέτοια κρίση απο το 1866. Το καλοκαίρι του 2007, η παγκόσμια φούσκα της αγοράς ακινήτων έσκαγε, η αγορά υποθηκευμένων τίτλων πάγωνε και οι βρετανικές τράπεζες αντιμετώπιζαν όλο και περισσότερες δυσκολίες στην άντληση κεφαλαίων από τις χρηματαγορές. Ο τομέας των υποθηκών επλήγη ιδιαίτερα και πολλοί δανειστές βρίσκονταν σε αδιέξοδο. Την Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου, η τράπεζα Northern Rock έκλεισε τις πόρτες της και ζήτησε χρήματα από την κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας για να καλύψει τους καταθέτες της. Τα νέα διαδόθηκαν γρήγορα στα μέσα μαζικής επικοινωνίας. Η κυβέρνηση εξέδωσε μια ανακοίνωση στην οποία έλεγε ότι οι πελάτες της τράπεζας δεν θα έπρεπε να ανησυχούν για τους τρεχούμενους λογαριασμούς ή τις υποθήκες τους, αλλά μάταια. Μέχρι την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου, όταν η τράπεζα ξανάνοιξε τις πόρτες της, ο τραπεζικός πανικός που είχε επικρατήσει... δεν είχε προηγούμενο τα τελευταία 140 χρόνια.

Οι καταθέτες είχαν αρχίσει να δημιουργούν ουρές έξω από τα υποκαταστήματα της Northern Rock ήδη από τις 6 το πρωί. Πολλοί από αυτούς είχαν όλες τις οικονομίες τους στην τράπεζα που φαινόταν να καταρρέει. «Έχω εδώ τις οικονομίες μιας ζωής και δεν θέλω να τις χάσω», είπε η Ζακελίν Πορτ, η οποία είχε προχωρήσει λιγότερο από δέκα μέτρα στην ουρά μέσα σε τρεις ώρες όταν απάντησε στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων.

Ο Άγγελος που δεν είχε φτερά

Έμοιαζε με άνθρωπο. Δεν ήταν όμως. Έμοιαζε με όλους μα κανείς δεν του έμοιαζε. Δεν ήξερε τι σημαίνει ζωή και συνεπώς δεν ζούσε. Αργοπέθαινε.

Στον ηλεκτρικό κοίταζε τους επιβάτες με έναν παράξενο τρόπο. Έψαχνε ανθρώπους.

Ήταν σαν να διάβαζε ένα μεγάλο βιβλίο ψάχνοντας σπάνιες λέξεις. Κάθε στάση ήταν ένα κεφάλαιο. Έβγαιναν λέξεις. Έμπαιναν λέξεις. Στο τέλος πάντα τα ίδια.

Εκείνη τη μέρα όμως στη στάση του Μοναστηρακίου άνοιξε ένα καινούργιο κεφάλαιο. Στην αρχή δεν το πρόσεξε. Χρειάστηκαν πολλά άτομα για να τον αντιληφθεί. Ήταν καθισμένος, το κεφάλι του ακουμπισμένο πάνω στο παράθυρο.

Ήταν μέσα μα κοίταζε έξω. Αυτό νόμιζε. Όμως όταν αντίκρισε την αντανάκλαση του βλέμματός του κατάλαβε το λάθος του.

Η διατήρηση της ιστορικής συνείδησης ως πράξη αντίστασης

Εάν η μνήμη του ανθρώπου είναι κριτήριο της ταυτότητάς του, τότε η απώλεια της ιστορικής μνή­μης θα πρέπει να σημαίνει απώλεια και της ιστορικής ταυτότητας. Στο πλαίσιο της ισοπεδωτικής παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας και εξ αιτίας της καταναλωτικής συνείδη­σης και της γενικότερης πολιτιστικής σύγχυσης, η ιστορική μνήμη διαγράφεται από την πολιτιστική και κοινωνική πραγματικότη­τα. Εν συνεχεία θα υποστηριχθεί ότι η διατήρη­ση της ιστορικής συνείδησης είναι κυρίως μία πρά­ξη αντίστασης απέναντι στις ως άνω κυρίαρ­χες αντιλήψεις των καιρών μας.

Αρχικά, η διατήρηση της ιστορικής συνείδησης λειτουργεί κατά ένα τρόπο ανασταλτικό απέναντι στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία. Εδώ θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι η παγκοσμιοποιημένη οικονομία δεν οδηγεί μόνον σε νέες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες (του τύπου «οι φτωχοί φτωχότεροι και οι πλούσιοι πλου­σιότεροι») αλλά απειλεί σε μεγάλο βαθμό τις ιδιαιτερότητες επί μέρους λαών και ανθρώπων. Οπωσδήποτε η διαμορφωθείσα παγκοσμιοποιημένη κοινωνία εμπεριέχει μία ασάφεια όσον αφορά τις αιτίες, τους στό­χους και εν γένει το νόημα της συ­γκρότησής της. Πρόκειται δηλαδή για μία ισοπεδωτική κοσμοαντίλη­ψη της οποίας τα κύρια χαρακτη­ριστικά (εθνολογικά, οικονομικά, κοινωνικά, ψυχολογικά, ατομικά κ. ά.) δεν έχουν ακόμη αναλυθεί και ερμηνευθεί ικανοποιητικά.

Η πνευματική ανταρσία και ο Albert Camus

Η αναγκαιότητα και η συνειδητοποίηση του παραλόγου.

«Όλα φαίνονται τόσο περίπλοκα, κι όμως όλα είναι τόσο απλά.

Αν είχα αποκτήσει τη σελήνη, αν ο έρωτας αρκούσε, όλα θα είχαν αλλάξει. Αλλά που να σβήσω αυτή τη δίψα;... Τίποτε στον κόσμο αυτό ούτε στον άλλο που να είναι στα μέτρα μου. Το αδύνατο. Το αναζήτησα στα πέρατα του κόσμου, στα σύνορα του εαυτού μου. Δέν επήρα τον δρόμο που έπρεπε, δέν καταλήγω σε τίποτε»!

Το απόσπασμα, απο την Δ' πράξη, σκήνη δέκατη τέταρτη, του θεατρικού έργου του Camus «Καλιγούλας», εκφράζει μια βασική ιδέα του φιλόσοφου - λογοτέχνη: τη βεβαιότητα για το ανώφελο του υπάρχειν.

Εδώ πρόκειται κυρίως για το ανέκκλητο της πραγματικότητας του θανάτου, που, όπως ο πόνος, η αρρώστια, η συντριβή, η συμφορά συνιστούν, για τον γάλλο στοχαστή, ποινές για την ενοχή του υπάρχειν.

Οικονομική κρίση και ψυχοσωματικές επιδράσεις στον άνθρωπο

Έρευνες έχουν αποδείξει ότι όταν ο άνθρωπος βρίσκεται σε παρατεταμένο άγχος, υπάρχουν σημαντικότατες επιδράσεις στην ψυχική του διάθεση, και κατ’ επέκταση στον οργανισμό του π.χ. η μείωση της άμυνας του οργανισμού, μέσα από έναν πολύπλοκο μηχανισμό που οφείλεται στην επικοινωνία νευρικού και αμυντικού συστήματος του οργανισμού μας π.χ. η μείωση της άμυνας του οργανισμού, μέσα από έναν πολύπλοκο μηχανισμό που οφείλεται στην επικοινωνία νευρικού και αμυντικού συστήματος του οργανισμού μας. Όπως έχει αποδειχθεί, ο εγκέφαλος μας, συγκεκριμένα η περιοχή που χαρακτηρίζαμε ως «συναισθηματικό εγκέφαλο», και ονομάζεται μεταιχμιακό σύστημα, διαθέτει και «ενεργοποιεί» το έμφυτο όπλο του άγχους, ως αντίδραση σε κάτι που θα το θεωρήσει ως «απειλή» απέναντι στην ζωή μας. 

Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλος μας έχει την δυνατότητα να αντιδράσει απέναντι στον κίνδυνο απόλυσής μας από την εργασία, με παρόμοιο τρόπο όπως θα αντιδρούσε αν βρισκόμασταν αντιμέτωποι με ένα επικίνδυνο φίδι μπροστά μας.

Οικονομική κρίση: Λόγος για απελπισία ή ευκαιρία για αλλαγή;

Τον τελευταίο καιρό ζούμε όλοι μας στον πυρετό της οικονομικής κρίσης. Βομβαρδιζόμαστε καθημερινά από νέα μέτρα για μειώσεις μισθών και αυξήσεις στις τιμές των προϊόντων, τα ποσοστά ανεργίας πολλαπλασιάζονται, υποβόσκει ο κίνδυνος χρεωκοπίας και το πορτοφόλι μας αδειάζει. Πρόσφατες έρευνες όμως αποκαλύπτουν ότι η οικονομική κρίση βλάπτει σοβαρά, όχι μόνο το πορτοφόλι μας, αλλά και την ψυχική μας υγεία.

Έρευνα που πραγματοποίησε το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης δείχνει ότι η οικονομική κρίση συνδέεται με σημαντική αύξηση των ψυχικών διαταραχών και του αλκοολισμού.

Ιστορικά άλλωστε αποδεικνύεται ότι σε περιόδους πτωτικής οικονομίας, παρουσιάζεται έξαρση σε παθολογικά νοσήματα (π.χ. καρδιοπάθειες), ψυχικές διαταραχές (π.χ. καταθλίψεις, απόπειρες αυτοκτονίας, αγχώδεις διαταραχές) αλλά και σωματοποιημένες ασθένειες (π.χ. πονοκέφαλοι, έλκος).

Πώς όμως εξηγείται αυτό;

Γενοκτονίες και Ανθρωπότητα

"...Χωρίς οικογένεια, χωρίς ελπίδα, αναζητούσαν τη ζωή μέσα στο θάνατο, μα δεν έβρισκαν παρά το θάνατο μέσα στη Ζωή..."

"... για να μην μπορούν πια τα συστήματα της βαρβαρότητας να σε πείσουν σιωπηλά ότι τίποτα δεν υπήρξε ..."

"... Εδώ έχουμε μία κηδεία από 1,5 εκατομμύρια άτομα και δεν είναι άτομα που χάθηκαν, είναι άνθρωποι που γενοκτονήθηκαν. Πρέπει να χρησιμοποιούμε συστηματικά αυτή τη λέξη. Είναι μόνο αυτή η λέξη που έχει μια βαρύτητα. Όλες οι άλλες που χρησιμοποιούμε όπως σφαγιάστηκαν, εξοντώθηκαν, εξολοθρεύτηκαν, εκτοπίστηκαν είναι γελοίες..."

"... Πρέπει να δείξεις την βαρβαρότητα του δήμιου.

Αλλιώς το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας δεν είναι παρά έγκλημα. ..."

"... Γιατί δεν με κοιτάζει κανείς; Ενώ κοιτάζουν όλοι τα πάντα. Μάλλον δεν ξέρουν για τη δική μου γενοκτονία... Σιωπή. Πώς Οα μπορούσα λοιπόν να τους αγγίξω ..."

Νίκος Λυγερός: άνθρωπος και νοημοσύνη

Η νοημοσύνη και το μέλλον της ανθρωπότητας

Παρόλο που οι άνθρωποι υπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια, η έννοια της ανθρωπότητας είναι σχετικά πρόσφατη. Διότι αν και υπήρχε θεωρητικά σαν μία οντότητα αποτελούμενη από το σύνολο των ανθρώπων, η συνειδητή της εκδοχή με τη φιλοσοφική της έννοια εμφανίστηκε με τη δημιουργία της ατομικής βόμβας το 1945. Μόνο τότε η ανθρωπότητα συνειδητοποίησε την ύπαρξή της όταν κατάλαβε το τέλος της αθανασίας της. Η ιδέα του θανάτου αναγκάζει τη βίωση της ύπαρξης. Νοητικά ο θάνατος δημιουργεί ζωή.

Μ' αυτό το πρώτο επαναστατικό πείραμα, η ανθρωπότητα από σύνολο μετατράπηκε σε ομάδα. Μια ομάδα δομημένη πάνω στις τοπικές ανθρώπινες σχέσεις δίχως όμως μια ενοποιημένη αντίληψη, διότι δεν υπάρχει, τουλάχιστον όχι ακόμα, μία ολική συμπεριφορά. Προς το παρόν, η ανθρωπότητα σχετίζεται μάλλον με μια ανεύθυνη διοίκηση μαζών. Όλα είναι μαζικά, όμως η μάζα δεν είναι όλα.

Η δεύτερη ουσιαστική συμβολή της τεχνολογίας στη φιλοσοφική έννοια της ανθρωπότητας, προέρχεται από την εφεύρεση του υπολογιστή σαν βάση, και του διαδικτύου σαν προέκταση. Με τον υπολογιστή έπεσαν πολλά σημαντικά τείχη στον τομέα της γνωστικής. Και οι έρευνες της τεχνητής νοημοσύνης, αν και βρίσκονταν ακόμα στις αρχές τους, επηρέασαν ήδη σημαντικά την αντίληψή μας περί ανθρώπινης νοημοσύνης. Έτσι και το διαδίκτυο γκρεμίζοντας τον τοπικισμό, διαμόρφωσε άμεσα την εικόνα των ανθρώπινων σχέσεων και έμμεσα τις ιδέες μας περί ανθρωπότητας. Διότι για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας υπάρχει η δυνατότητα μιας ολικής σκέψης.

Η Μεγάλη Υπόσχεση, η Διάψευση της και οι Νέες Λύσεις

Το Τέλος μιας Αυταπάτης: Η Μεγάλη Υπόσχεση της Χωρίς Όρια Προόδου - η υπόσχεση της κυριαρχίας πάνω στη φύση, της υλικής αφθονίας, της απέραντης ευτυχίας για όσο το δυνατό μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων και της ανεμπόδιστης προσωπικής ελευθερίας-συντηρούσε τις ελπίδες και την πίστη ολόκληρων γενεών από την αρχή της βιομηχανικής εποχής. Το σίγουρο είναι ότι ο πολιτισμός μας άρχισε από τη στιγμή που οι άνθρωποι απέκτησαν κάποιο έλεγχο πάνω στη φύση. Αυτός ο έλεγχος, όμως, παρέμεινε περιορισμένος ως την αρχή της βιομηχανικής εποχής. Μπαίνοντας στη βιομηχανική εποχή - που άρχισε από την υποκατάσταση της ζωικής και ανθρώπινης ενέργειας με μηχανική και αργότερα πυρηνική ενέργεια και έφτασε μέχρι την υποκατάσταση του ανθρώπινου μυαλού με ηλεκτρονικούς υπολογιστές — αποκτήσαμε τη βεβαιότητα ότι βρισκόμασταν στο δρόμο της απεριόριστης παραγωγής και συνεπώς της απεριόριστης κατανάλωσης. Ακόμα πιστεύαμε ότι η τεχνική μας έκανε παντοδύναμους και η επιστήμη παντογνώστες. Βρισκόμασταν στο δρόμο που θα μας έκανε θεούς, ανώτερα όντα που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα δεύτερο σύμπαν, χρησιμοποιώντας το φυσικό κόσμο μονάχα σαν δομικό υλικό για την καινούργια μας δημιουργία.

Η Σημασία της Διαφοράς Έχειν και Είναι

Ή διάκριση ανάμεσα στό εχειν καί τό είναι δεν είναι καί τόσο ξεκάθαρη γιά την κοινή λογική. Τό εχειν φαίνεται νά είναι μιά φυσιολογική λειτουργία τής ζωής μας: γιά νά ζήσουμε πρέπει νά έχουμε πράγματα. ’Ακόμα περισσότερο, πρέπει νά έχουμε πράγματα γιά νά μπορούμε νά τ’ απολαμβάνουμε. Σ’ ένα πολιτισμό όπου ό ϋψιστος σκοπός είναι ή κατοχή - καί μάλιστα ή κατοχή ολοένα καί περισσότερων πραγμάτων - καί όπου μπορεΐς νά πεις γιά κάποιον «άξίζει ένα εκατομμύριο δολάρια», πώς μπορεϊ νά υπάρχει διάκριση ανάμεσα στό εχειν καί τό είναι; ’Αντίθετα, θά έλεγε κανείς ότι ή βαθύτερη σημασία τού είναι, είναι τό εχειν. Κι όταν κάποιος δεν εχει τίποτα, δέν είναι τίποτα.

Οί Μεγάλοι όμως Δάσκαλοι τής Ζωής εντόπισαν σάν κεντρικό σημείο τών συστημάτων τους τη διαφορά ανάμεσα στό εχειν καί τό είναι. Ό Βούδας διδάσκει ότι, γιά νά φτάσουμε στό ψηλότερο στάδιο τής ανθρώπινης εξέλιξης, δέ θά πρέπει ν’ αναζητούμε άπληστα τήν άπόκτηση αγαθών. Ό Χριστός διδάσκει: «Ός γάρ άν θέλη τήν ψυχήν αύτοϋ σώσαι, άπολέσει αυτήν ός δ’ άν άπολέση τήν ψυχήν αύτού ένεκεν έμοϋ, ούτος σώσει αυτήν.

Η αδιαφορία της μάζας

Κάθε πληθυσμός εμπεριέχει μία μάζα εξ ορισμού. Αυτό το γεγονός δεν είναι ούτε θετικό ούτε αρνητικό από μόνο του, η ύπαρξή του όμως καθορίζει τις κινήσεις κάθε στρατηγικής που αφορά στο εθνικό θέμα. Διότι εκ φύσης το εθνικό θέμα αγγίζει έμμεσα όλο τον πληθυσμό. Κάθε αγωνιστής μπορεί να νιώθει φυσιολογικά απομονωμένος μέσα στη μάζα και την αδιαφορία της, δεν πρέπει όμως να τον προβληματίζει. Η μάζα μέσω της αδιαφορίας της δεν προσπαθεί να εξοντώσει κάθε αγωνιστή, δεν ξέρει καν ότι υπάρχει. Ακόμα και ο ίδιος ο αγώνας, αν υπάρχει μαχητικό πλαίσιο, δεν είναι αντιληπτός από τη μάζα, διότι ζει κάτω από τον ίσκιο της δειλίας. Ακόμα και τη νύχτα, η μάζα δε βλέπει τ’αστέρια μα μόνο το σκοτάδι. Γι’ αυτήν η πραγματικότητα είναι δυο μέρη άρα ακόμα κι αν υπάρχουν αγωνιστές, αυτοί ανήκουν στην ουτοπία. Η μάζα επιβιώνει μέσα στην κοινωνία της δειλίας. Οι αγωνιστές είναι πάντα λίγοι, αυτό όμως δεν έχει σημασία όπως το γράφει και ο Αλεξόπουλος, οι αριθμοί δεν έχουν καμμιά θέση στους ηθικούς αγώνες. Άρα η αδιαφορία της μάζας είναι ένα δεδομένο της πραγματικότητας που δεν συμμετέχει στη διαφοροποίηση του μέλλοντος μέσω του παρόντος. Έτσι εκτός από το καθαρά πολιτικό πλαίσιο, δεν υπάρχει αντικειμενικός λόγος ούτε να μας επηρεάζει η μάζα ούτε να τη χρησιμοποιούμε ως πρόσχημα αδράνειας. Διότι ό,τι και να γίνει, η μάζα θα ακολουθήσει τις εξελίξεις δίχως να ανήκει στις αιτίες της ύπαρξης.

Μίλαν Κούντερα: Η Αθανασία

“Το πρόβλημα δεν είναι ο θάνατος: είναι η αθανασία. Η «μικρή» και η «μεγάλη». Τη μικρή την κερδίζουμε όλοι, λίγο-πολύ, στη μνήμη αυτών που μας αγάπησαν. Τη μεγάλη την αξιώνονται εκείνοι που διαβαίνουν το όριο της φήμης, αλλά και κάποιοι γύρω τους…” 

[1] Από τις πρώτες σελίδες ο Κούντερα σε διδάσκει πως είναι πολλοί οι άνθρωποι, λίγες οι χειρονομίες.

Παρακάτω φτάνει στο σημείο να παρομοιάσει τους ανθρώπους με τα αυτοκίνητα μιας γαλλικής μάρκας:

"Ο άνθρωπος είναι ένα σχέδιο για το οποίο θα μπορούσε να πει κανείς το ίδιο πράγμα. Καμιά Ανιές, κανένας Πωλ, δεν σχεδιάστηκαν στον υπολογιστή, αλλά ακριβώς ένα πρότυπο: το ανθρώπινο ον, σε πλήθος αντιτύπων που είναι απλά παράγωγα του αρχικού προτύπου και δεν έχουν καμία ατομική ουσία. Όχι περισσότερο από αυτήν που έχει ένα αυτοκίνητο που βγαίνει από τα εργοστάσια της Ρενώ. Την ουσία του αυτοκινήτου πρέπει να την αναζητήσει κανείς πέρα από αυτό το αυτοκίνητο, στα αρχεία του κατασκευαστή. Μόνο ένας αριθμός σειράς ξεχωρίζει το ένα αυτοκίνητο από το άλλο. Σ' ένα ανθρώπινο αντίγραφο, ο αριθμός είναι το πρόσωπο, αυτό το τυχαίο και μοναδικό σύνολο χαρακτηριστικών. Ούτε ο χαρακτήρας, ούτε η ψυχή, ούτε αυτό που ονομάζουν "εγώ" δεν αποκαλύπτονται στο σύνολο αυτό. Το πρόσωπο δεν κάνει τίποτ' άλλο παρά να αριθμεί ένα αντίτυπο."

Το να δώσεις φόρμα σέ μιά διάρκεια είναι απαίτηση τής ομορφιάς μά καί τής μνήμης. Διότι τό: όμορφο είναι ασύλληπτο, μή άπομνημονευσιμο

Το να δώσεις φόρμα σέ μιά διάρκεια είναι απαίτηση τής ομορφιάς μά καί τής μνήμης. Διότι τό: όμοφρο είναι ασύλληπτο, μή άπομνημονευσιμο. ...Υπάρχει κρυφός σύνδεσμος μεταξύ βραδύτητας καί μνήμης, μεταξύ ταχύτητας καί λήθης - ό βαθμός τής βραδύτητας είναι ευθέως ανάλογος μέ τήν έντασή της μνήμης• ό βαθμός τής ταχύτητας είναι ευθέως άνάλογος μέ τήν ένταση τής λήθης.

... Δεν βρίσκουμε πουθενά περιγραφή της εξωτερικής εμφάνισης της μαντάμ ντέ Τ. στό εργο τοΰ Ντενόν. Eνα πράγμα ομως μου φαίνεται σίγουρο: αποκλείεται νά είναι λεπτοκαμωμένη• Yποθέτω πώς έχει σώμα «στρόγγυλο καί εύκαμπτο» (μ’ αϋτές τίς λέξεις χαρακτηρίζει ό Λακλό τό πιό λαχταριστό γυναικείο σώμα στίς 'Επικίνδυνες σχέσεις') καί πώς ή καθαρότητα των καμπύλων γραμμών του σώματος γέννα τήν καθαρότητα καί τη βραδύτητα των κινήσεων καί των χειρονομιών. Ή μαντάμ ντέ Τ. αποπνέει μιά γλυκιά οκνηρία. Έχει τή σοφία τής βραδύτητας καί χειρίζεται άριστα τήν τεχνική τής επιβράδυνσης. Τό άποδεικνύει ιδιαίτερα κατά τό δεύτερο στάδιο τής νύχτας, τό όποιο διανύεται στό περίπτερο: μπαίνουν μέσα, φιλιούνται, πέφτουν σ’ ενα ανάκλιντρο, κάνουν έρωτα. Ωστόσο «όλα αΰτά ήταν κάπως βιαστικά. Αίσθανθήκαμε τό σφάλμα μας [...]. Στή μεγάλη φλόγα, γινόμαστε λιγότερο λεπτολόγοι. Τρέχουμε πρός τήν απόλαυση ξεπερνώντας όλες τίς τέρψεις πού προηγούνται».